KROONVAARDERSKNSM

[Willem Visser]

Een memorabele kustreis.

Door: Jan Guldemond

Vergezeld van mijn echtgenote op de uitreis een van de ergste stormen die ik ooit meegemaakt had. In de messroom werden de tafellakens nat gemaakt, de slingerlatten omhoog gezet en de stoelen aan de vloer verankerd. Verder werd aan boord alles zeevast gezet, de kokers afgedicht, de patrijspoorten afgeblind, de waterdichte deuren gesloten, enz. Een groot deel van de bemanning en passagiers was zeeziek of op zijn minst katterig. Mijn echtgenote had nergens last van en vond het heel interessant. Op de terugreis liepen we ter hoogte van mijn woonplaats nog uit het roer richting strand. (Voor de werktuigkundigen onder ons. Ik heb de noodstuurinrichting in werking gezet en het beruchte sleepcontact weer opgekalefaterd). Het weer was goed maar nu kreeg mijn echtgenote verschijnselen van zeeziekte. Negen maanden later werd onze eerste zoon geboren. Tijdens deze reis deden we ook Kopenhagen aan alwaar onze kapitein een Finse kapitein voor het diner had uitgenodigd en die zat bij ons aan tafel. De zeer charmante en aimabele man was op doorreis in Kopenhagen zijn schip lag ergens in Azië en werd daar hersteld van een hevige brand. De man had meteen een klik met ons want mijn echtgenote deed hem erg aan zijn dochter denken. Hij vertelde veel over de jeugd van zijn dochter en was ook erg geïnteresseerd in de levensloop van mijn echtgenote. Hij gaf ons zijn kaartje en zou het erg op prijs stellen als we ooit de gelegenheid hadden hem en zijn familie in Finland op te zoeken. De volgende dag werd onze kapitein door de politie gewaarschuwd dat er een gentleman oplichter in de haven actief was die zich uit placht te geven als een Finse kapitein. We vonden het wel een leuk verhaal. Aangekomen in Amsterdam bleek het paspoort van mijn echtgenote uit de safe van de kapitein te zijn gestolen. Er ging ons een licht op, dit moest de oplichter op zijn geweten hebben en de verdenking werd nog versterkt door het feit, dat het adres in Finland niet bestond.
_________________
Old sailors never died

[Willem Visser]

Mijn allereerste schip.

Door: Pieter Westra

Mijn allereerste schip was de Pygmalion waar ik als assistent wtk aanmonsterde in augustus 1964 voor en aantal reizen op de Middellandse zee. Nooit gevaren, maar wel zeeziek geweest. Dat kwam zo: aan de hogere zeevaartschool in Utrecht werd gevraagd of er vrijwilligers waren om zich door de marine te laten testen op verwachte zeeziekte. Zij wilden kijken of er vooraf vast te stellen zou zijn dat iemand chronisch zeeziek zou worden en daarmee dus ongeschikt voor de marine. Omdat de leerlingen van die school allemaal gingen varen konden zij ook toetsen of hun bevindingen klopten met de praktijk. Ik meldde me ook aan, er stond een kleine vergoeding tegenover en dan wil je wel. In het Academisch ziekenhuis was een testopstelling gebouwd waarin een stoel in een trommel stond opgesteld en, in mijn beleving, zowel de trommel als de stoel konden draaien. Mijn hoofd werd volgeplakt met elektroden, ik kreeg een soort zwembril op met een klein zichtgaatje en om mij afleiding te bezorgen moest ik de tafel van 76 hardop opzeggen. Die had ik nooit geleerd, dus dat viel niet mee. Enfin, gedurende test kreeg ik wel een onaangenaam gevoel in mijn hoofd en maag en vreesde dus de toekomstige zeereizen. Eenmaal het zeegat uit met de Pygmalion, een klein bootje toch, nooit problemen gehad, ook niet op latere schepen en zelfs niet in hurricane Betsy. De marine heeft na een jaar mijn praktijkervaring met betrekking tot zeeziekte opgevraagd, maar ik heb er nooit meer iets van gehoord. De Pygmalion was in 1964 al een oud schip. Een 5 cilinder Stork Hot met roterende spoelpomp zorgde voor een vaart van maximaal 10 mijl/h. Een Stork Ricardo met 3 cilinders was een hulpmotor. In de Golf van Biskaje haalden we eens 1 mijl per dag bij heel slecht weer. Op het dek naast de openslaande kappen van de machinekamer waren bakken met deksel gemonteerd met daarin een mechanisme om in geval van brand de snelafsluiters van de brandstoftanks te sluiten. In een Griekse haven vonden bootwerkers het wel handig om hun tasje er droog in op te bergen, maar door het handel over te halen was er meer ruimte. Brandstofafsluiters dicht. En wij zaten in donker. De winches waren ook onderhoudsintensief. De deuren van de schakelwalsen waren niet waterdicht. Eronder hingen de weerstandbakken om de gelijkstroommotoren voor de lieren te regelen. We begonnen met het losdraaien van de aftapplug. Opzij springen om geen natte voeten te krijgen van het zeewater dat er uit kwam. En, voorzichtige bootwerkers lieten de winches langzaam draaien, dus met veel voorschakelweerstanden in, en die zakten door de warmte nog wel eens in elkaar. Weer werk aan de winkel. In Amsterdam werd op een zeker moment het hele schip aan bakboord prachtig opgeschilderd. In Pireus bij Athene moesten we met bakboord voor de kant. Dat bleek de showkant voor de verkoop van het schip te zijn en inderdaad, verkoop geslaagd. In Antwerpen kregen we een Griekse Hwtk aan boord om in te werken. Ook moest hij een bemanning zien te charteren en ik werd gevraagd mee te gaan als 3e wtk. Toch maar bedankt. Uitvarend vanaf Antwerpen lag ik 's middags in mijn kooi toen we Vlissingen naderde en er van loods gewisseld moest worden. Wat er mis ging weet ik niet maar we kwamen op het strand terecht en bij het vol achteruit draaien opende er een paar ontlastkleppen van de hoofdmotor waarbij een paar flinke vlammen over het bordes vlogen. De Griekse Hwtk stond direct bij de sloepen. En de cederval schroefsas pakkingbus was door het aangezogen zand lek geraakt. We kwamen wel zelf weer vlot dankzij dat "geweldige" vermogen van de Stork Hot motor! Zover mijn Pygmalion, op een oude fiets moet je het leren.
_________________
Old sailors never died