Mobiel met een handicap

[patje]

De incidentie van lagerugpijn is in 10 jaar tijd verdrievoudigd. Het is een kwaal die de economie in gevaar brengt en waartegen er nooit een vaccin zal bestaan. Maar eigenlijk wordt er niet zoveel over gesproken. Misschien is lagerugpijn zo banaal dat het een echte fataliteit is geworden. Toch enkele raadgevingen om zonder heelkunde of zware geneesmiddelen rugpijn te voorkomen of te verlichten.


Wat is lagerugpijn?



Lagerugpijn is letterlijk pijn aan het lumbale, dus het laagste segment van de wervelkolom. De pijn kan zich situeren in meerdere structuren: de tussenwervelschijven, de ligamenten, de spieren en de zenuwwortels. De pijn kan acuut zijn (we spreken dan van verschot of lumbago) of chronisch en is soms echt invaliderend.


Een maatschappelijke kwaal

Volgens een Canadese studie uit 1987 is 68% van de gevallen van arbeidsongeschiktheid toe te schrijven aan lagerugpijn. De invaliditeit die eruit voortvloeit, heeft dan ook economische gevolgen. Is het de kwaal van de eeuw? Een Amerikaanse studie toonde aan dat lagerugpijn de laatste jaren 14-maal meer was toegenomen dan de bevolking. Iedereen krijgt er dus rechtstreeks of onrechtstreeks mee te maken in zijn priv?- en beroepsleven.
In Belgi? voerde het Dimarso-Instituut in 2001 een enqu?te uit bij 1.624 personen van 17 tot 91 jaar. De steekproef was representatief voor de Belgische bevolking. 42% van de ondervraagde personen had de laatste 6 maanden last gehad van acute of chronische lagerugpijn en 24% had rugpijn op de dag van de enqu?te.



De oorzaken

Er zijn talrijke oorzaken, maar bij lagerugpijn zijn er twee basisprincipes. De pijn is te wijten aan een verstoring van het evenwicht of een conflict tussen de elementen van stabiliteit en de elementen van mobiliteit van de lendenwervels. Lagerugpijn is dus het gevolg van een beweging die in een slechte positie wordt uitgevoerd. De andere belangrijke oorzaak is een letsel van een tussenwervelschijf door traumata, waarbij de fibreuze kern van de tussenwervelschijf uitpuilt en op een zenuwwortel drukt.
Volgens de enqu?te van Dimarso blijkt lagerugpijn een persisterende pijn te zijn: 98% van de pati?nten beweert dat de pijn langer duurt dan ??n dag en in 50% van de gevallen duurt de pijn langer dan 20 dagen. De arbeidsongeschiktheid bedraagt gemiddeld 9 dagen. 37% van de pati?nten is minstens ??n dag arbeidsongeschikt geweest en 15% gedurende 14 dagen.



De behandeling

De behandeling bestaat vooral uit algemene (analgetica, anti-inflammatoire middelen en myorelaxantia) en lokale (anti-inflammatoire zalven) geneesmiddelen. Voorts bestaat de behandeling uit kinesitherapie (massage), immobilisatie door een corset en infiltratie van de wervelkolom. Chirurgie wordt voorbehouden voor ernstige letsels van de tussenwervelschijven.
De Dimarso-analyse ging ook na wat de Belgen denken over lagerugpijn. Zo denkt 53% van de ondervraagde personen dat een grondig onderzoek of een medisch advies noodzakelijk zijn en 42% denkt dat de oorzaak van de klachten steeds kan worden achterhaald met aanvullende onderzoeken zoals r?ntgenfoto's, een CT-scan of een botscintigrafie.
10% van de gevallen van lagerugpijn is specifiek. 90% van de gevallen is niet specifiek en kan worden be?nvloed door sociaal-demografische, klinische, professionele, psychologische en gedragsfactoren. Bijna de helft van de ondervraagden vindt dat de arts een onderzoek moet aanvragen. De Belgen denken dus dat lagerugpijn een structureel of mechanisch probleem is.



De essentie: preventie

"Vergrendeling" van de lendenwervels is de basis van de preventie van lagerugpijn. De lumbale wervelkolom moet in een stabiele tussenpositie worden gehouden om te kunnen bewegen met een minimale belasting voor de wervelkolom en de spieren. Deze ?vergrendeling? kan worden verkregen door lumbale lordose, een holle rug, sluiten van de achterste spieren (door de ?billen? aan te spannen) en sluiting van de voorste spieren (door de buik in te trekken). Deze houding moet worden aangenomen telkens de lendenwervels belast worden (zo kan men bijv. lang blijven zitten op een bus of een trein [openbaar vervoer] of een zware last tillen). Het best is echter belasting van de wervelkolom zoveel mogelijk te voorkomen. Men zou bijv. de gewoonte moeten aannemen door de benen te zakken om een voorwerp op te rapen of op te tillen, en de beenspieren te gebruiken om overeind te komen in plaats van zich voorover te buigen. Ook steeds proberen op de goede hoogte te werken (de zuigeling hoger leggen als men hem wil kleden bijv.). Als men een voorwerp moet optillen, moet men er zo dicht mogelijk bij gaan staan opdat de armen niet als een hefboom op de wervelkolom zouden werken. Men mag een last niet te ver dragen en men mag ook geen voorwerpen dragen waarbij men torsiebewegingen moet uitvoeren, wat de belasting op de wervelkolom verhoogt.