50plusser/ouderenforum doorstart

[Kees]

[Dagmar57]

[Kees]

Dagmar, ik had het voornamelijk over de PvdA. Ik heb uitgebreid uitgelegd waarom ik de PvdA niet zo links vind als vaak wordt gesuggereerd en daarbij ook dat de samenwerking, zo je wilt de fusie met GL, een stap in de richting zou kunnen zijn om weer wat sociaaldemocratische waarden te huldigen. Ik heb lang niet alles van de debatten gevolgd maar ik vond Klaver wel goed, voor zover ik hem kon volgen. Ik moet Dilan Yesilgoz nageven dat ze zich ook aardig weerde, hoewel ze natuurlijk niet gebarsten is van haar eerste leugen. Voor de volledigheid deed Rob Jetten het ook niet slecht maar ik heb sterk de indruk dat hij de uitputting nabij is, en dat begrijp ik. Politiek op dat niveau is topsport.

CDA en D66 zijn rechtse partijen, voor mijn part plaats je ze in het midden maar dan wel aan de rechterkant en zeker de VVD is rabiaat rechts nu die partij zelfs extreemrechtse principes is gaan hanteren. Met hetzelfde recht kun je GL-PvdA ietwat links in het midden plaatsen maar zo zout als hooitrol van der Plas het maakt is natuurlijk absurd.

Ik zie heus ook wel dat links niet alleen in Nederland maar wereldwijd aan het kortste eind trekt. Maar ik vind het niet terecht dat je de schuld daarvan bij links zelf legt. Ik zie oorzaken veel meer liggen bij verharding van de mensheid, de macht van het grote geld. Grote bekken krijgen meer ruimte dan ooit, dankzij de moderne media. Die media doen naar mijn bescheiden mening nauwelijks moeite om genuanceerde meningen naar voren te brengen, uitzonderingen daargelaten. Ik ben al heel lang lid van de VARA en dat laat ik maar zo , alleen al omdat MJ de gids iedere week met genoegen doorspit. Maar Pauw en de Wit valt wat mij betreft onder de verzameling slappe, nietszeggende en rechts georienteerde talkshows, geen haar beter dan Eva, het gedrocht van Kockelman en VI. Het is allemaal meer vermaak dan informatie.

Als het maar lekker bekt, als het maar goed is voor de kijkcijfers, als het maar voor wat reuring zorgt dan is het al gauw goed en daar wordt ons volkje mee overspoeld. Met andere woorden: als het maar geld in het laatje brengt.

Wees maar niet bang dat ik een communistische eenheidsstaat nastreef of iets dergelijks maar ik vind de opkomst van het fascisme wel een heel groot risico. Ik vind de overeenkomsten tussen de opkomst van het Derde Rijk en wat er nu gebeurt in de VS tonduit beangstigend. Ik vrees zelfs dat ons goud in Fort Knox niet veilig meer is: Oproepen tot terughalen Nederlandse en Duitse goudvoorraden uit VS, of is het al te laat?

Voor wat er in de VS gebeurt zijn natuurlijk niet de democraten verantwoordelijk maar de republikeinen, die Trump als een messias, de Führer, op een voetstuk gezet hebben. Natuurlijk moeten de democraten meer doen dan zwaaien met lullige vlaggetjes maar het verzet groeit daar echt wel, met als gevolg het doodschieten van burgers die aantoonbaar niets verkeerds deden... Wat denk je van Iran? Het is niet alles links tegen rechts maar veel meer conservatief, het grote geld, wapenindustrie, mediamagnaten, soms reli-fanatisme en steeds meer dus ook fascisme tegen mensen zoals jij en ik die van hun vrijheid willen genieten, een onbezorgde oude dag willen hebben, een betaalbare gezondheidszorg, een woning en hun kinderen willen laten leren wat ze willen en waar ze goed in zijn. Mijn mening hoor, maar ik geloof er niet in dat rechts dat alles nou zo goed gaat waarborgen.

Wat dat 'midden' betreft is het misschien verleidelijk om naar de verkiezingsuitslagen te kijken maar dat doe ik liever vanuit democratisch perspectief. Bij de formatie is er veel te snel toegegevan aan Yesilgoz om GL-PvdA erbuiten te houden met een motivatie die nergens op sloeg. Een enigszins stabiele regering van middenpartijen zou er veel meer bij gebaat zijn geweest als GL-PvdA wel mee had gedaan. Nu ligt er een akkoord waar zowel links als rechts regelmatig op in zullen hakken et het risico van moties van wantrouwen en dan is er ook nog een Eerste Kamer, een van de factoren waarbij de vergelijking met het Deense stelsel mank gaat, waar het minderheidskabinetten betreft.

[Pien]

Kees ik ga ook meer mee met jou als met Dagmar. Ik herb over de opmerking ern het stukje van jou dagmar veel nagedacht. Dit als het gaat om "de schuld" bij links leggen. Ik vraag me werkelijk af is dit wel zo.
dat roept bij mij de vraag op wat kan links beter doen volgens jou waardoor ze wel de aandacht krijgen die ze verdienen en er iets gaat veranderen.

[Kees]

[Dagmar57]

Ik vind zeker wel dat links iets te verwijten valt, daar mee zeg ik niet dat alles de schuld van links is.

[Klaas]

Links staat voor inclusiviteit en diversiteit, voor een multiculturele samenleving waarin mensen niet beoordeeld worden op huidskleur, herkomst en geloof.

En dat maakt links zo kwetsbaar. Daar wordt links op afgerekend door rechtse bewegingen.

[Kees]

Ik moet nog even wat doorlezen, ook jullie bijdragen, Dagmar en Klaas, waarvoor dank. De vraag op zich vond ik al boeiend maar er er speelt nog meer mee dan ik aanvankelijk dacht. Bij dergelijke materie, de politieke verhoudingen in NL, speelt een uitspraak van Rutte, nog niet zo lang geleden 'Nederland is een door en door socialistisch land!' mee, een opmerking waarvan mijn nekharen overeind gaan staan. Misschien had hij in zijn achterhoofd dat NL weleens door en door calvinistisch wordt genoemt maar de vergelijking gaat al gauw mank.

Microsoft Copilot, even zonder verder commentaar op de details mijnerzijds. De nadruk ligt op een aantal maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de ontzuiling. Het bevestigt mijn beeld dat de politiek ter linkerzijde lang niet alles te verwijten valt. Je kunt wel stellen dat links lang niet altijd even flexibel geweest is om beleid bij te stellen en is, nogmaals, een periode veel te veel opgegaan in de verwachting dat het neoliberalisme onvermijdelijk was.

Eerst algemeen en tweede helft specifiek voor Nederland, dus volgens Microsoft Copilot:

Er zijn allerlei verklaringen in omloop voor waarom linkse partijen in veel landen terrein verliezen, maar geen enkele is de waarheid. Politieke verschuivingen zijn complex, en verschillende onderzoekers leggen andere accenten. Ik kan je wel een helder overzicht geven van de belangrijkste factoren waar vaak naar wordt verwezen — zonder zelf een politiek standpunt in te nemen.
Mogelijke redenen waarom linkse partijen terrein verliezen
Hier zijn de factoren die in politieke analyses het vaakst terugkomen:
1. Economische onzekerheid verandert stemgedrag
Veel kiezers ervaren onzekerheid over banen, koopkracht en globalisering. Sommige analisten stellen dat dit mensen ontvankelijker maakt voor partijen die sterke grenzen, nationale controle of snelle oplossingen beloven.
2. Culturele thema’s domineren het debat
Discussies over migratie, identiteit en veiligheid zijn in veel landen belangrijker geworden dan klassieke sociaal economische thema’s. Partijen die zich vooral op herverdeling en sociale zekerheid richten, komen daardoor minder centraal te staan.
3. Verlies van traditionele achterban
Historisch leunden linkse partijen sterk op arbeiders en vakbonden. Maar:
• De industrie is gekrompen
• Werk is flexibeler geworden
• Jongere generaties identificeren zich minder met traditionele partijstructuren
Daardoor is de oude electorale basis minder stabiel.
4. Fragmentatie van het politieke landschap
Nieuwe partijen — zowel progressief als populistisch — trekken kiezers weg bij klassieke linkse partijen. Hierdoor versnipperen stemmen die vroeger geconcentreerd waren.
5. Veranderende mediacultuur
Sociale media belonen scherpe, emotionele boodschappen. Sommige onderzoekers stellen dat dit partijen helpt die sterk inzetten op identiteit, conflict of duidelijke vijandbeelden.
6. Perceptie van bestuurservaring
In landen waar linkse partijen lang hebben meegeregeerd, worden ze soms gezien als onderdeel van het establishment. Dat maakt het moeilijker om zich te profileren als alternatief.
________________________________________
Het interessante is: het is geen universele trend
In sommige landen winnen linkse partijen juist terrein, of ontstaan nieuwe progressieve bewegingen. Politieke dynamiek is cyclisch: wat nu achteruit lijkt te gaan, kan over een paar jaar weer opkomen.

Specifiek voor Nederland
Hier kunnen we heel concreet worden, want de Nederlandse situatie heeft een paar eigen dynamieken die de achteruitgang van links goed verklaren. Ik blijf daarbij weg van oordelen over specifieke politici, maar ik kan wél de structurele ontwikkelingen schetsen die onderzoekers en commentatoren vaak noemen.
🇳🇱 De achteruitgang van links in Nederland — de belangrijkste factoren
1. De klassieke achterban is sterk veranderd
Nederland had tot in de jaren ’80 een grote industriële arbeidersklasse, met sterke vakbonden en een duidelijke sociaal-democratische traditie.
Die basis is grotendeels verdwenen door:
• automatisering
• globalisering
• de verschuiving naar diensten en kenniswerk
• flexibilisering van arbeid
Daardoor is de traditionele electorale kern van linkse partijen kleiner en minder homogeen geworden.
2. Versnippering binnen links
Nederland is een land van politieke fragmentatie, maar links is extra verdeeld:
• sociaaldemocratisch
• groen-progressief
• socialistisch
• radicaal-links
• progressief-liberaal
Deze partijen vissen deels in dezelfde vijver, waardoor het totale linkse blok structureel kleiner lijkt dan het optelsom zou kunnen zijn.
3. Culturele thema’s domineren het debat
In Nederland verschuift de politieke strijd al jaren van sociaal-economische thema’s naar:
• migratie
• identiteit
• veiligheid
• integratie
• klimaat
Veel kiezers die economisch onzeker zijn, voelen zich cultureel minder thuis bij progressieve partijen. Dat maakt het voor links moeilijk om brede coalities te bouwen.
4. Opkomst van populistische partijen
Populistische partijen hebben in Nederland een groot deel van de traditionele “proteststem” overgenomen.
Zij koppelen economische zorgen aan:
• kritiek op globalisering
• kritiek op de EU
• nadruk op nationale identiteit
Dat is een combinatie waar linkse partijen vaak geen antwoord op vinden dat zowel cultureel als economisch overtuigt.
5. Stedelijke concentratie van linkse kiezers
Linkse partijen doen het goed in:
• grote steden
• hogeropgeleide groepen
• jongere generaties
Maar buiten de Randstad, in kleinere gemeenten en regio’s met economische achterstand, is links veel zwakker geworden. Dat maakt het electorale draagvlak smal en geografisch beperkt.
6. Verlies van een duidelijk economisch verhaal
Veel Nederlandse linkse partijen zijn pragmatischer en technocratischer geworden.
Daardoor is voor sommige kiezers minder duidelijk:
• wat het onderscheidende economische alternatief is
• hoe herverdeling concreet vorm krijgt
• hoe links omgaat met thema’s als woningmarkt, zorg en bestaanszekerheid
Zonder een scherp economisch profiel is het moeilijk om kiezers met economische zorgen te mobiliseren.
7. De Nederlandse politieke cultuur
Nederland heeft een consensusdemocratie.
Linkse partijen die regeren, moeten compromissen sluiten, waardoor hun profiel vervaagt.
Linkse partijen die oppositie voeren, moeten concurreren met partijen die radicaler of uitgesprokener zijn.
Dat maakt het lastig om een herkenbare, consistente koers te houden.
________________________________________
🔄 Is het een permanente achteruitgang?
Niet noodzakelijk.
Nederlandse politiek is cyclisch en grillig.
Linkse partijen kunnen terrein terugwinnen wanneer ze:
• een helder economisch verhaal brengen
• een brede coalitie van stedelijke én niet-stedelijke kiezers aanspreken
• geloofwaardig leiderschap tonen
• een duidelijke visie bieden op thema’s als wonen, zorg en bestaanszekerheid
De potentie is er, maar het vergt een andere strategie dan die van twintig jaar geleden.
________________________________________

[Pien]

[Kees]

Even heel kort een paar kanttekeningen. Als je oppert dat links iets te verwijten valt dan moet je een verschil maken tussen links als algemeen begrip en partijen die in de linkerhoek gepositioneerd worden, zowel door zichzelf als door anderen, mat name rechts. Pas als je dat onderscheid hanteert, en daar doe ik mijn best voor, kun je m.i. helder oordelen over gemaakte fouten. Dat doe ik bijvoorbeeld door de PvdA te verwijten voor het neoliberalisme gekozen te hebben, waar je absoluut niet omheen kunt als 'rechts' weer eens wijst op allerlei desastreuze gevolgen en kogels die van links komen. Overigens hebben ook andere linkse partijen fouten gemaakt, bijvoorbeeld Klaver door aanvankelijk mee te gaan met verhoging van de AOW-leeftijd waar hij nu fel gekant tegen lijkt te zijn en de SP door Timmermans af te zeiken.

'Domrechts' (gemeld in het stuk van de WB-stichting) is een uitdrukking die mensen op het verkeerde been zet. Maar die hanteer ik wel als mensen zich bewust van het domme houden, oneliners rondstrooien zonder een spoor van onderbouwing en keuzes maken die totaal niet in hun eigen belang zijn, doorgaans door populisten achterna te lopen. Niet om on- of lager geschoolden in diskrediet te brengen. Dat 'domme' kun je overigens net zo goed bij links tegenkomen maar rechts-populisme voert momenteel nu eenmaal de boventoon.

Ik moet nog wat meer bijlezen maar dit even gedeeld, vooral voor mezelf om bij de les te blijven.

[Dagmar57]

[Kees]

Over opleidingsniveau gesproken. Nathalie van Berkel, beoogd staatssecretaris van Financiën heeft moeten afhaken omdat ze haar opleidingen nogal creatief geformuleerd had op haar cv. Je mag van bewindspersonen een zeker niveau verwachten, en als dat financiën is lijkt me expertise, kennis van zaken op dat gebied zeer wenselijk. In het kabinet Schoof zaten meerdere onbenullen, die het niveau 'Boer zoekt vrouw' niet ontstegen waren en anderen uitblonken door cafépraat en andersoortig dronkemansgelal met een stalen smoelwerk als beleid - "Ik ben beleid" - presenteerden. Diploma's kunnen wel iets zeggen maar zeker niet alles.

Ik heb geen flauw idee of Nathalie van Berkel ondanks haar lagere opleidingsniveau over voldoende kwaliteiten beschikte voor de beoogde functie. Zo ja, dan vind ik het zonde dat ze gesjoemeld heeft met haar cv. De vraag die daar direct op volgt is natuurlijk of Rob Jetten haar bij een correct opgegeven cv wel uitgenodigd zou hebben voor het kabinet. Ze had al meerdere malen gerotzooid met haar cv op LinkedIn, dus kan Jetten en zijn naaste medewerkers onoplettendheid worden verweten. Die leugens zijn op zich natuurlijk geen aanbeveling, dus terecht dat ze zich teruggetrokken heeft en nu een aantal jaren van een m.i. niet verdiend riant wachtgeld kan gaan genieten. Vooral niet verdiend vanwege de korte tijd dat ze actief was in de politiek. Die duur van dat wachtgeld mag wat mij betreft wel wat meer gerelateerd worden aan de duur van die actieve periode. Wellicht vindt ze binnen een enkele maand een andere baan maar ik betwijfel zeer of ze gezien haar cv iets zal vinden met een salaris dat haar wachtgeld benadert. Anders krijgt ze aanvulling, dus voor het geld hoeft ze werken niet te laten. Het is sowieso aan te raden om actief te blijven nadat je je baan bent kwijtgeraakt.

Het komt erop neer dat Jetten al de donder iemand anders moet zoeken om die vacature te vervullen. Ik heb me nog niet verdiept in de uitverkorenen die ik nog niet 'kende' maar mijn eerste indruk is dat er begin volgende week een serieuzer te nemen club op het bordes staat dan het stel clowns waarvan de helft al voortijdig vertrokken is.

Over het beleid hebben we het de volgende keer wel weer. Voorzetje: we hadden een kabinet Wilders en krijgen een kabinet Yeşilgöz.

[Kees]

Inmiddels is het kabinet Yesilgöz geëdigd en kan aan de slag. De linkse oppositie heeft een tegenbegroting gemaakt en door laten rekenen. Die zal ongetwijfeld op verzet van rechts kunnen rekenen maar mogelijk worden er toch wat belangrijke punten overgenomen. Belangrijkste kritiek is natuurlijk dat de rijken erop vooruitgaan trwijl jan de Arbeider, uitkeringstrekkers, chronisch zieken er volkomen onnodig op achteruitgaan.

Ondertussen gaat rechts vrolijk door met versnipperen nu Mona Keyzer als zelfstandig kamerlid doorgaat en de BBB dus nog een zetel kwijtraakt. De BBB is van meet af aan de fout ingegaan door niet de de belangen van de boeren maar die van de agro-industrie te behartigen en tamelijk recent nog eens door een aantal extrrrmrechtse standpunten in te nemen met als toppunt alles links van de PVV als extreemrechts te bestempelen. Ik vraag me af in hoeverre Mona Keyzer daar een rol in gespeeld heeft maar het zou me niets verbazen.

De komende periode zal moeten blijken wat het nieuwe kabinet waard is. Ik schat dat de gemeenteraadsverkiezingen weer eens van harte misbruikt zullen worden om de standpunten van de landelijke partijen te promoten. Zelf stem ik overigens nooit op een lokale partij. Meestal zijn het zeer eenzijdige en soms enge clubjes die zich vooral druk maken over azc's die ze beslist niet in hun buurt willen hebben. Bovendien hoeft het zo lokaal ook weer niet voor mij. De landelijke partijen hebben over het algemeen vertegenwoordigers in de gemeenstes die prima die lokale belangen kunnen dienen.

[Willemijn]

Even iets persoonlijks mbt dit topic: Afgelopen donderdag heb ik met mijn jongste kleinzoon (11 jaar) even op de publieke tribune van de Tweede Kamer gezeten en daar een deel(tje) van het debat gevolgd. Leuk om een kleinkind te hebben met interesse in politiek. Hij kent verschillende Kamerleden bij naam en weet ook waar hun partij ongeveer voor staat.
Een leuke ervaring voor hem én voor oma.

[Pien]

Dat is echt heel heel erg gaaf Willemijn! Goed gedaan.